Rosyjski Rzecznik Praw Obywatelskich

Rosyjskie prawo przewiduje możliwość orzeczenia kary śmierci za morderstwo, próbę morderstwa urzędnika państwowego, milicjanta oraz członka wymiaru sprawiedliwości bądź ludobójstwo. Sądy rosyjskie przestały jednak wymierzać takie wyroki po tym, kiedy w 1996 roku dołączyła do Rady Europy. W 1997 r. Rosja podpisała Protokół dodatkowy nr 6 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, znoszący wykonywanie kary śmierci w czasie pokoju, jednak do tej pory nie ratyfikowała tego dokumentu.

W 1999 r. Sąd Konstytutyjny wydał po raz pierwszy moratorium na stosowanie kary śmierci, argumentując to brakiem instytucji przysięgłych we wszystkich podmiotach składowych Federacji (tylko ława przysięgłych może według rosyjskiej konstytucji orzec najwyższy wymiar kary). W styczniu 2010 r. jako ostatnia tę instytucję wprowadzi Czeczenia, co oznacza, że dotychczasowe moratorium straciłoby podstawę prawną. Rosyjski rzecznik praw obywatelskich stwierdził jednoznacznie, że Federacja Rosyjska nie zamierza znieść moratorium na wykonywanie kary śmierci, chociaż tę formę odpowiedzialności za największe zbrodnie popiera większość rosyjskiego społeczeństwa. Powodem takiej decyzji jest fakt, iż Rosja jest jednym z sygnatariuszy odpowiedniego protokołu Rady Europy na ten temat, a jego naruszenie skutkowałoby usunięciem Rosji z tej organizacji.

Rzeczniczka praw obywatelskich Tatiana Moskalkowa wykluczyła możliwość zniesienia moratorium na wykonywanie kary śmierci w Federacji Rosyjskiej. Urzędniczka twierdzi bowiem, że przywrócenie tej formy kary za najcięższe zbrodnie jest niemożliwe, ponieważ Rosja należy do Rady Europy i w 1996 roku podpisała protokół szósty dotyczący wycofania się z jej wykonywania. Złamanie tego zapisu skutkowałoby natomiast usunięciem Rosji z grona państw członkowskich tej organizacji. Tym samym rosyjskie władze nie wychodzą naprzeciw oczekiwaniom społeczeństwa. Zdecydowana większość Rosjan chce bowiem, aby ten najwyższy wymiar kary był wykonywany za morderstwa oraz ataki terrorystyczne prowadzące do śmierci niewinnych ludzi.